دست شکسته اسمیت یا رجعت به دوران مرکانتلیسم

فراز جبلی مشاور سردبیر مفهوم دست نامرئی آدام اسمیت بدون شک یک انقلاب در نحوه نگاه به اقتصاد بود. نخستین بار این نظریه نه در کتابی اقتصادی مانند ثروت ملل بلکه در یک رساله فلسفی با عنوان نظریه احساسات اخلاقی مطرح شد. اسمیت معتقد بود که اگر فردی ثروتمند و طماع صرفا برای منافع خود به دنبال سود باشد یک دست نامرئی باعث می شود که سود وی به نفع سایرین نیز تمام شود. این مساله در ثروت ملل به صورت کامل تری و به شکل یک اصل در اقتصاد توضیح داده شد. دیدگاه کلی اسمیت این بود که اگر هر فرد به دنبال منافع شخصی خودش باشد در عمل منافعی به جامعه می رساند و باعث افزایش سود جامعه می شود. با وجود این مثال های زیادی را می توان در ایران سراغ گرفت که این اتفاق رخ نداده است. آیا دست نامرئی اسمیت در ایران دچار مشکل است و این قاعده شامل حال اقتصاد ایران نیست یا اینکه فعالان اقتصادی ایران به گونه یی عمل می کنند که منافع فردی به منافع جمع منجر نمی شود؟ مثال های این موضوع بسیار زیاد است. مشکلاتی که بسیاری از آنها لقب ابرچالش را به خود گرفته اند زمانی در خدمت گروهی محدود از افراد بوده اند. در پاسخ باید گفت ...